• BIST 96.400
  • Altın 144,302
  • Dolar 3,5616
  • Euro 4,0009
  • İstanbul 16 °C
  • Ankara 9 °C

10 Soruda Kiralık İşçi Kanunu

10 Soruda Kiralık İşçi Kanunu
Kiralık işçi düzenlemesi ilk olarak 2009 yılında Meclis'ten geçmiş fakat sendikaların yoğun tepkisi üzerine dönemin Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından iade edilmişti...

Söz konusu paket önceki hafta 6715 sayılı Kanun numarasıyla tekrar yasalaştı ve şu an Cumhurbaşkanı'nın onayını bekliyor. Bugün sendikalar cephesinde ne 2009'daki tek ses ne de ortak tavır var. Örneğin Türk-İş, 2009 yılında ileri sürdüğü itirazların pek çoğunu kaldırmış durumda. Hak-İş'in internet sitesinde 20 milyon çalışanı ilgilendiren bu konuyla ilgili hiçbir yorum/duyuru/açıklama yok! Dolayısıyla bu ortamda kanunun, bugünlerde Resmi Gazete'de yayımlanması kuvvetle muhtemel. Peki Kiralık İşçi Kanunu çalışma hayatında neleri değiştirecek? 10 soru ve cevapta konunun detaylarına bakacağız.

1. İşçi kiralama nedir?

İşçi kiralama, bir işverenin her türlü haklarını vererek tam zamanlı ve sürekli işçi istihdam etmesi yerine, sadece ihtiyaç duyduğu zamanda ve ihtiyaç duyduğu konudaözel istihdam bürolarından kiralık işçi temin etmesidir. İşveren bu şekilde çok daha düşük maliyetle ve işten çıkarma (tazminat, işe iade davası vb.) masraflarıyla karşılaşmadan eleman temin edebilecek.

2. Her işveren kiralık işçi kiralayabilecek mi?

Kamu kurumları ve yer altı maden iş yerleri dışındaki tüm iş yerleri ve işverenler işçi kiralayabilecek.

3. Hangi hâllerde kiralık işçi çalıştırılabilecek?

Kiralık İşçi Kanunu, toplam dokuz ayrı durumda işverene işçi kiralama imkânı veriyor. Yani bu durumlardan birisinin varlığı hâlinde işveren, normal işçi yerine kiralık işçi bulma yoluna gidebiliyor. Bunlar;

  1. Doğum izni de dahil olmak üzere ebeveyn izinleri süresince,
  2. Askere giden işçinin yerine,
  3. İş sözleşmesi askıda olan işçilerin yerine,
  4. Mevsimlik tarım iş yerlerinde (her zaman),
  5. Ev hizmetlerinde (her zaman),
  6. İşletmenin günlük rutin dışı işlerinde,
  7. İş sağlığı ve güvenliği açısından acil durumlarda,
  8. İşletme kapasitesindeki beklenmeyen artışlarda,
  9. Dönemsel olan iş artışlarında.

Burada sayılan “beklenmeyen artış” veya “rutin dışı işler” gibi kavramlar göreceli olduğu için, uygulamada suistimale konu olması mümkün görünüyor.

4. Kiralık işçide kota var mı?

Kiralık işçi sayısında normalde kota bulunmuyor. Yani bir önceki maddede saydığımız dokuz durumun varlığı hâlinde işçi kiralanabiliyor. Fakat sadece 8. maddede yer alan “İşletme kapasitesindeki beklenmeyen artış” durumunda, kota sınırlaması var. Bu tür durumlarda, 10 ve daha az işçi çalıştırılan iş yerlerinde çalışan sayısının yarısı kadar,diğer iş yerlerinde toplam işçi sayısının yüzde 25'i kadar işçi kiralanabilecek. Diğer durumlar için kota bulunmuyor.

5. Kiralık işçinin işvereni kimdir?

Kiralık işçinin işvereni, işçiyi kiralayan özel istihdam bürosudur. İşçiyi fiilen çalıştıran işveren ise sadece özel isihdam bürosuyla kiralama sözleşmesi imzalayacak, kiralık olarak çalıştırdığı işçinin işvereni sayılmayacak.

6. Kiralık işçinin ücret ve sigorta primini kim ödeyecek?Kiralık işçinin ücretini ve sigorta primlerini özel istihdam bürosu ödeyecek. İş sağlığı ve güvenliği açısından da temel sorumluluk yine özel istihdam bürosunda olacak.

7. Kiralık işçi diğer işçilerle eşit mi?

Hayır, iş yerinde çalışan normal işçilerle kiralık işçi eşit olmayacak. Kiralık işçi çalıştığı iş yerinin değil, kendisini kiralayan özel istihdam bürosunun işçisi sayılıyor. Dolayısıyla fiilen çalıştığı iş yerinde İş Kanunu'ndan doğan hakları bulunmuyor. Örneğin yıllık izin, sendikaya üyelik, grev, işe iade davası açma gibi haklar kiralık işçi için söz konusu olmayacak. Kiralık işçi, çalıştığı iş yerinde aynı işi yapan normal işçiden daha düşük ücret alsa bile buna itiraz edemeyecek.

8. Kiralık işçi kıdem-ihbar tazminatı alabilecek mi?

Hayır, kiralık işçiler çalıştıkları iş yerinin işçisi sayılmadığı için işten çıkarılırken kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, sendikal tazminat veya işe iade tazminatı alamayacak.

9. Kiralık işçi ile taşeron işçisi aynı şey mi?

Hayır, aynı şey değil. Taşeron işçisi, bir işyerinde alt işverene bağlı çalışan işçidir. Taşeron işçisi ücret, tazminat vb. konularda, alt işverenle birlikte asıl işverene de başvurabilir, gerekirse dava açabilir. Fakat kiralık işçi, çalıştığı iş yeri ile işçi-işveren sözleşmesi bulunmadığından, hakları için hiçbir talepte bulunamaz. Çalıştığı iş yerinin sahibi, kiralık işçiye “Sen benim muhatabım değilsin, git seni kiralayan özel istihdam bürosuna başvur” diyebilecek.

10. Yurt dışındaki iş yerine de kiralık işçi götürülebilecek mi?

Evet, özel istihdam büroları Türk işverenlerin yurt dışındaki iş yerleri için de işçi kiralama hizmeti verebilecek.

Özgür Düşünce - DR. SADETTİN ORHAN

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Baro Türk - Türk Hukuk Merkezi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Haber Scripti: CM Bilişim