• BIST 108.398
  • Altın 143,161
  • Dolar 3,5264
  • Euro 4,1267
  • İstanbul 31 °C
  • Ankara 36 °C

Arama Yetkisi Hakimden Alınıp Polise Veriliyor

Arama Yetkisi Hakimden Alınıp Polise Veriliyor
Meclise sunulan iç güvenlik paketinde polislere durdurma yaptıkları sırada durdurdukları kişinin üzerinde veya aracında silah veya tehlike oluşturan bir eşyanın varlığı konusunda yeterli şüpheye ulaşırlarsa detaylı üst araması ve araç araması yetkisi veri

Meclise sunulan iç güvenlik paketindeki bir madde polislere ek bir yetki vermektedir. Şöyle ki, polisler durdurma yaptıkları sırada durdurdukları kişinin üzerinde veya aracında silah veya tehlike oluşturan bir eşyanın varlığı konusunda yeterli şüpheye ulaşırlarsa detaylı üst araması ve araç araması yapabilecekler. Bu arama işlemini yapmak için şu anda hakim kararı (gecikmesinde sakınca bulunan hallerde savcı kararı) aranırken bu düzenleme yasalaşırsa kolluk amirinin vereceği bir izinle arama yapılabilecektir. Aramanın kapsamına kişinin üzerindeki elbiselerin çıkarılması ve aracın görünmeyen kısımlarının aranması da dahildir.  
 
Maddeye eklenen “…kişinin üstü ve eşyası ile aracının dışarıdan bakıldığında içerisi görünmeyen bölümlerinin aranması; içişleri bakanlığı tarafından belirlenecek esaslar dahilinde mülki amirin görevlendireceği kolluk amirinin…emriyle yapılabilir.” ibaresi ilçelerde kaymakamlara, illerde valilere arama kararı vermeye yetkili kolluk amirlerini belirleme yetkisi vermektedir. Madde yasalaşırsa illerde valiler, ilçelerde kaymakamlar arama iznini verecek polis amirlerini seçecek ve onlara arama kararı verme yetkisiyle donatacaklardır. Böylelikle polis amirleri, hakim ve savcıların yetkilerini devralmış olacak ve arama kararı verebileceklerdir.
 
Maddenin gerekçesi ise şu şekildedir:

Bulundurulması ve taşınması yasak olan suç aletlerini taşıdığından şüphelenilen kişinin üstü, eşyası ve aracının dışarıdan bakıldığında görünmeyen yerlerinin aranabilmesi için hakim karan veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının yazılı emri alınmaya çalışıldığında, aranılmak istenen kişi daha uzun süre bekletilerek mağdur edilmekte, arama karan verilmediği hallerde ise suç örgütleri tarafından uyuşturucu, silah ve bombaların taşınmasına engel olunamamakta ve suç işlenmeden önce gerekli önlemlerin alınamaması durumu ile karşı karşıya kalınmaktadır.
 
Gerekçe aslında kendi içinde çelişki barındırmaktadır. Zira kişinin üstünün aranması için hakim ve savcıdan izin alınırken kişinin beklemesinin onun mağdur edilmesine sebep olduğu vurgulanmaktadır. Halbuki kişinin hakim kararı olmaksızın kolluk amirinin izniyle aranması hatta elbiselerinin çıkarılıp kontrol edilmesi, aracının didik didik edilmesi kişiyi daha çok mağdur edecektir. Kişi “beklemesin, mağdur olmasın” derken kişinin özel dokunulmazlık alanına müdahale iznini hukuk nosyonu olmayan bir polis amirinin karar vermesi kişiyi daha da çok mağdur edecektir. Kişinin arama izni sözlü de alınabilecektir. Arama izni için gereken ölçüt ise “yeterli şüphe”dir. Yeterli şüphe kavramı soyut bir kavram olmakla birlikte ülkemizde polisin kendisine verilen yetkiyi son sınırlarına kadar kullandığı ise yadsınamaz bir gerçektir. Hakim ve savcının tabiri caizse by-pass edilerek yetkinin polise verilmesi hak ihlallerine sebebiyet verebilecek hatta AİHM’de ülkemizin kötü muameleden dolayı yüksek tazminatlara mahkum edilmesine sebebiyet verebilecektir. Kişi en ince ayrıntısına kadar aranıp temiz çıktığı takdirde “kusura bakmayın” denilerek gönderilecektir. Ülkemizde çıplak arama skandallarının[1] gündemden düşmediği göz önüne alındığında polise bu yetkinin verilmesinin ciddi mağduriyetler oluşturacağı açıktır.
 
Arama iznini verecek polis amirlerini ise belirleyecek olanlar ise yürütme organına hiyerarşik yapıyla bağlı olan kaymakam ve valilerdir. Hukukun alanına giren yetkilerin bağımsız yargı organlarından alınıp yürütmenin temsilcisi olan organlara verilmesi ise kişisel hak ve özgürlükler açısından tedirgin edicidir.
 
Arif GÖZEL / Ankara Strateji Enstitüsü
 
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------                   [1] Çıplak arama skandallarına sadece birkaç örnek: http://www.hurhaber.com/cezaevi-nde-ciplak-arama-skandali/haber-190945, http://www.bursahakimiyet.com.tr/haber/turkiye/gezi-eylemcisi-genc-kiza-cezaevinde-ciplak-arama-skandali-31866.html, http://www.ogretmendiyari.com/mobil/haber/27500/istanbul-universitesinde-skandal-ciplak-arama.html .

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Baro Türk - Türk Hukuk Merkezi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Haber Scripti: CM Bilişim