• BIST 81.712
  • Altın 147,398
  • Dolar 3,8050
  • Euro 4,0356
  • İstanbul 5 °C
  • Ankara 1 °C

Avusturya’da Cumhurbaşkanına Hakaret: “Hump-Dump” Hadisesi

Avusturya’da Cumhurbaşkanına Hakaret: “Hump-Dump” Hadisesi
FPÖ Genel Başkanı Hilmar Kabas'ın 2000 yılında Cumhurbaşkanına “Hergele" demesi hakaret davasına konu oldu. Avusturya'da artık "hakaret" davalara konu olmuyor, kamuoyunun değerlendirmesine bırakılıyor.

Türkiye'de son yıllarda ifade özgürlüğünün önündeki en önemli engellerden biri olan Cumhurbaşkanına hakareti düzenleyen (TCK) 299. Maddesi'nin muadili tıpkı Almanya ve Fransa'da olduğu gibi Avusturya'da da var ancak çok kullanılmıyor.

Avusturya’da Ceza Kanunu’nda (Strafgesetzbuch) “Cumhurbaşkanına hakaret”i düzenleyen bir madde (Madde 171) var; ancak bu madde ceza davalarına çok nadiren neden oluyor.

Genel olarak hakareti düzenleyen 115. Maddeye göre ise dava açılabilmesi için “onuru zedelenen” kişinin başvurusu gerekiyor. Bu madde 1975’ten beri kullanılmıyor. Çünkü “hakaret”  nedeniyle dava açmak yerine hakareti kamuoyunun tepkisine bırakmak siyaseten daha anlamlı bulunuyor. Ayrıca, dava açılması durumunda yaşanacak yorucu ve hukuki süreç de caydırıcı olarak görülüyor.

Hakaretin cumhurbaşkanına, ulusal/yerel parlamentoya ya da silahlı kuvvetlere yönelik olması durumunda savcılıklar harekete geçebiliyor. Ancak, bu durumda savcılığın hakarete uğrayan kişi ya da kurumdan izin alması gerekiyor.

2000 yılındaki “hergele” davası

“Cumhurbaşkanına hakaret” maddesinin işletildiği en belirgin olay 2000’de yaşandı. 1999’daki genel seçimleri sonucunda Avusturya Muhafazakar Halk Partisi (ÖVP) ve aşırı sağcı Avusturya Özgürlük Partisi (FPÖ) birlikte koalisyon hükümeti kurdu.

Cumhurbaşkanı Thomas Klestil, FPÖ’nün önerdiği bazı bakan adaylarını reddetmesi ve Meclisteki yemin törenindeki soğuk tavrı, FPÖ’lü milletvekillerinin tepkisini çekti.

FPÖ Genel Başkanı Hilmar Kabas Cumhurbaşkanı Klestil’in “Hergele (lump) gibi tavır sergilediği ve böyle birinin Cumhurbaşkanı olması ülke için bir rezalet olduğu”nu söylemesi üzerine savcılık ceza davası için harekete geçti. Ancak cumhurbaşkanı davanın kapanmasını isteyince yargılama düştü.

Kabas da bu ifadeyi kullandığını basın mensuplarına karşısında inkar etti, “lump” (hergele) değil de “hump” ya da “dump sözcüklerini kullandığını söyledi ki, bu sözcüklerin Almancada karşılığı yok.

FPÖ siyasetçisi Karl Schnell’in bu olaydan yedi ay sonra “Aslında ‘lump’ aslında zararsız bir kelimedir. Hepimiz bu kelimeyi biliriz. Köpeğimi bile ‘lump’ diyerek çağırıyorum yanıma” demesi üzerine savcılık dava açtı.

Bu kez Cumhurbaşkanı Klestil savcılığa davanın yürütülmesi için izin verince FPÖ eyalet vekili Schnell’in dokunulmazlığı kaldırıldı ve “Cumhurbaşkanı’na hakaret” suçuyla yargılanıp 100 bin Schilling (7 bin 200 Euro) para cezasına çarptırıldı.

Habsurg monarşisinde “Majeste’ye hakaret”

Avusturya’da devlet önderlerine hakaret hukuksal cezalandırması Habsurg Monarşisi devrine dayanıyor. Franz Josef imparatorluğunda 1861 yılında yeniden birleşen imparatorluk meclisinde “Majeste’ye hakaret” yasası en yoğun tartışılan ve basın serbestliği yansıra meclisteki liberal güçlerin reform etmek için çaba gösterdiği önde gelen yasaklardandı. Ayrıca söz konusu yasanın kamuoyunda yoğun tartışılması, 19. Yüzyılın ikinci yarısında imparatorluk tarafından yasanın kullanışımda önemli şekilde artmasıyla birlikte tarihçi Philip Czech’e göre Monarşist devlet sisteminin bu aşamada önemli bir meşruiyet krizinde bulunmuş olmasına dair bir kanıt. Bu nedenle suç davaları sadece İmparator’a hakaret edenlere değil, devlet sistemiyle alakalı eleştirici deyimlerde açılıyordu. 1852 yılında ithalat edilen Ceza yasasında Majeste hakareti 5 yıl hapis cezası öngörürken, yargılananlara verilen ortalama ceza 8 aydı. Monarşizmin sonu olan 1918 yılına kadar reform edilmeyen bu yasa ayrıca bu zamanda ülkede güçlenen sosyal demokrat, sosyalist ve emekçi hareketlerine karşı baskı aracı olarak kullanılıyordu.

Avusturya’da sağcı popülizm

“Hump-Dump” hadisesi olarak Avusturya tarihine geçen bu olay sonrası ülkede siyasetçiler arasında buna benzer hakaret olayları arttı.

Avusturya’daki siyaset analistleri ÖVP/FPÖ iktidarında ortaya çıkan aşırı popülist retoriğin neden olduğu görüşündeler. Aşırı sağcı popülizmin Avusturya siyasi hayatını çocuklaştırıp gülünçleştirdiği eleştirileri yapılıyor. Çünkü tıpkı Hilmar Kabas’ın “hump-dump” şeklinde komik biçimde söylediğini inkar etmesi inkarlara ve sözde yanlış anlaşılmalara örnek teşkil etti.

Bu gelişmelerin ardından hakaret olaylarını ifade ve düşünce özgürlüğünün yansıra sağcı popülizme şans vermemek için kamuoyunun yargısına bırakma eğilimi oluştu. Bu tip olaylarda çıkan birçok tartışmada demokratik süreç için bu çözümün daha akıllıca olduğu sonucuna varıldı.

Kaynak: Haber Kaynağı
  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Baro Türk - Türk Hukuk Merkezi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Haber Scripti: CM Bilişim