• BIST 107.206
  • Altın 143,369
  • Dolar 3,5533
  • Euro 4,1312
  • İstanbul 26 °C
  • Ankara 22 °C

Değişen Politikalar ve Çelişen Mevzuat

Değişen Politikalar ve Çelişen Mevzuat
“Kanunların en hayırlısı yapılmadan önce çok düşünüleni, yapıldıktan sonra ise az değiştirilenidir.” der Nur Centel Hoca. Maalesef ki son dönem Türkiye’sinin yasama karnesi bu ilkeye hiç uymuyor.

Arif Gözel / Ankara Strateji Enstitüsü

Hükümet bir süredir torba yasalarla temel hak ve özgürlükleri sınırlayan kanunlar üretmekte. Öyle ki; aceleyle hazırlanan olağanüstü yasalar hükümetin daha önce hazırladığı demokratik yasalar ile de çelişmekte. 4 Nisan’da yürürlüğe giren iç güvenlik yasası da bu yasalardan birisi.

Zıt Düşen Yasalar: Polis Gözaltı Yapabilir mi Yapamaz mı?

Bilindiği gibi Ak Parti Hükümeti, 2011 yılı ve sonrasında birçok demokratikleşme paketi kabul etti. Bu demokratikleşme paketlerinden biri olan ve 3.Yargı Paketi olarak adlandırılan torba yasa ise 5 Temmuz 2012’de resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu yasa ile hükümettutuklama tedbirinin kapsamını oldukça daralttı. Düzenleme ile hapis cezasının üst sınırı iki yıldan fazla olmayan suçların işlenmesi durumunda hakimler tarafından tutuklamaya karar verilemeyeceği kabul edildi. Bu tarihten itibaren herhangi bir kişi üst sınırı iki yıl hapis cezası olan bir suç işlediği iddiasıyla yargılanırsa hiçbir şekilde tutuklanamamaktadır.

Bununla birlikte üst sınırı iki yıl olan bir suç kapsamında şüpheli veya sanık durumunda olan bir kişi tutuklanamayacağı gibi gözaltına da alınamaz. Çünkü gözaltı, tutuklamanın öncül işlemidir ve bir kişi ancak tutuklanmak amacıyla gözaltına alınabilir. Ceza hukuku profesörü Nevzat Toroslu da kitabında tutuklama şartları olmadan gözaltı kararı verilemeyeceğini vurgulamaktadır[1]. Dolayısıyla mevcut sistemimize göre tutuklanamayacak bir kişi gözaltına da alınamaz.

İç Güvenlik Paketinde Durum

İç güvenlik paketi olarak isimlendirilen kanunla valilere birtakım ek yetkiler verildi. Bu yetkilerden birisi sokağa çıkma yasağı ilan etme yetkisi. Valinin bu yetkisi, birçok hukuksuzluğa ve insan hakları ihlallerine sebep olan sıkıyönetim dönemlerini hatırlatıyor. Ancak asıl sorunlu olan düzenleme burası değil. Problemli olan nokta, valinin sokağa çıkma yasağına karşı gelmenin yeni yasa ile suç olarak tanımlanmış olması. Bu suçun cezası ise 3 aydan 1 yıla kadar hapis.Dolayısıyla tutuklama yasağı kapsamında. Buna rağmen yeni yasayla valinin emrine uymayarak sokağa çıkanlar hakkında polisin savcı kararına gerek duymaksızın 48 saat gözaltı yapabileceği düzenlenmiştir (CMK Madde 91/4-e).

Görüldüğü üzere bu yeni değişiklik mevcut sistem içerisinde tezat oluşturmaktadır. Nitekim üst sınırı 1 yıl hapis cezası olan bir suçtan (sokağa çıkma yasağını ihlal) dolayı yeni yasa kolluğa (bu suç CMK’ya göre tutuklama yasağı kapsamında olmasına rağmen) gözaltı yetkisi vermektedir. İki yasanın birbiriyle çeliştiği bariz olarak görülmektedir. Ak Parti Hükümeti’nin konjonktürel olarak değişen özgürlük-güvenlik politikaları, kanunların da birbirleriyle çelişmesine sebep olmaktadır.

Bu durum karşısında Anayasa Mahkemesi’ne büyük iş düşmektedir. Gerçekten de dün itibariyle AYM, CHP’nin bu yasa ile ilgili olarak yaptığı iptal başvurusunu kabul etmiş ve konunun esastan görüşülmesine karar vermiştir.  Yüksek Mahkeme’den çıkacak bir ihlal kararı Türkiye’nin AİHM önünde mahkûm olmasını engelleyecek hayati bir öneme sahiptir.

*** Yazının hazırlanmasında Prof. Dr. İzzet Özgenç’in 11 Nisan 2015 tarihinde twitterdan yaptığı paylaşımlardan faydalanılmıştır. (https://twitter.com/izzetoezgenc


[1] Nevzat Toroslu, Metin Feyzioğlu, Ceza Muhakemesi Hukuku, Kasım 2012, s.238.

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Baro Türk - Türk Hukuk Merkezi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Haber Scripti: CM Bilişim