• BIST 109.330
  • Altın 155,894
  • Dolar 3,8638
  • Euro 4,5501
  • İstanbul 16 °C
  • Ankara 4 °C

Dernek Nedir, Nasıl Kurulur?

Av. Ahmet ÇOLAK

Medeni Kanun derneği “Gerçek veya tüzel en az yedi kişinin kazanç paylaşma dışında, belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek gayesiyle oluşturdukları, tüzel kişiliğe sahip kişi topluluğudur” şeklinde tanımlamıştır. Ahlaka ve kanuna aykırı bir amaçla dernek kurulması yasaklanmıştır.

Bir derneğin kurulabilmesi için en az yedi kişi gerekli olup fiil ehliyeti olan herkes dernek kurabilir.

Medeni Kanunun 58. Maddesine göre her derneğin bir tüzüğünün bulunması zorunludur. Tüzükte derneğin adı, amacı, gelir kaynakları, üyelik koşulları, organları, örgütleri ve geçici yönetim kurulunun gösterilmesi gerekmektedir.

Derneğin üyelerinin haklarını korumak için dava açabilmesi içinde tüzüğünde buna ait  bir düzenlemenin  varlığı şarttır. Bu husus, Danıştay Sekizinci Dairesinin, Esas : 2010/7144, Karar : 2013/6893, 03.10.2013 tarihli içtihadında “2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2 nci maddesinin 1 inci fıkrasının (a) bendinde; iptal davaları, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar OLARAK TANIMLANMIŞTIR.

Bir iptal davasının açılabilmesi ve idari yargı mercilerinin bu davayı ön koşullar yönünden

kabul edebilmesi için 2577 sayılı Yasa'nın 14 üncü maddesi uyarınca dava dilekçeleri "ehliyet" yönünden DE İNCELENMEKTEDİR. Bu bağlamda, davanın esasının incelenebilmesi önce davacının dava açma ehliyetinin BULUNMASINA BAĞLIDIR. Derneklerin de dava açma ehliyetlerinin bu çerçevede DEĞERLENDİRİLMESİ GEREKMEKTEDİR.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ncı maddesinde; "Dernekler, gerçek veya tüzel en az yedi kişinin kazanç paylaşma dışında belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları, tüzel kişiliğe sahip KİŞİ TOPLULUKLARIDIR." şeklinde tanımlanmış ve 58 inci maddesinde ise; "Her derneğin bir tüzüğü bulunur. Dernek tüzüğünde derneğin adı, amacı, ...gelir kaynakları, üyelik koşulları, organları ve örgütüyle geçici yönetim kurulunun GÖSTERİLMESİ ZORUNLUDUR.

Dernek tüzüğü, kanunun emredici hükümlerine aykırı olamaz. Dernek tüzüğünde düzenlenmemiş konularda kanun hükümleri uygulanır." hükmüne YER VERİLMİŞTİR.

Anılan Kanun'un 90. maddesinde de; derneklerin, amaçlarını gerçekleştirmek üzere, tüzüklerinde belirtilen çalışma konuları ve biçimleri doğrultusunda faaliyette bulunacakları belirtilmiş, 5253 sayılı Dernekler Kanunu'nda da yukarıda belirtilen düzenlemelere paralel hükümler YER ALMIŞTIR.

Yukarıda alıntısı yapılan yasal düzenlemeler uyarınca, derneklerin tüzüklerinde belirtilen ortak amaçlarını gerçekleştirmek için kurulmaları karşısında, faaliyet alanlarının da tüzüklerinde belirtilen çalışma konuları ve biçimleri doğrultusunda ve bunlarla sınırlı OLACAĞI KUŞKUSUZDUR.

Bu itibarla, derneklerin yargı mercileri önünde dava açabilmeleri, tüzüklerinde "üyelerinin haklarını korumak için dava açabileceklerine" ya da "üyelerinin hak ve menfaatlerini koruma" ifadelerinden birinin yer ALMASINA BAĞLIDIR.

Bu durumda, davacı Derneklerin Tüzüklerin, yukarıda ifade edildiği şekilde, üyelerinin haklarını korumak amacıyla dava açabileceğine veya Derneğin amaçları arasında üyelerinin haklarını korumak için hukuki yollara başvurabileceğine dair herhangi bir ifadeye yer verilmediğinden, davacı Derneklerin dava açma ehliyetinin bulunmaması nedeniyle, davanın esasının incelenmesine hukuken OLANAK BULUNMAMAKTADIR.” Açıkça karara bağlanmıştır.

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Baro Türk - Türk Hukuk Merkezi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Haber Scripti: CM Bilişim