• BIST 97.565
  • Altın 145,228
  • Dolar 3,5680
  • Euro 3,9893
  • İstanbul 23 °C
  • Ankara 15 °C

Dijital Fişleme Dönemi Başlıyor

Dijital Fişleme Dönemi Başlıyor
Bugün Gazetesi'ne konuşan Bilişim Hukuku Derneği Başkanı Avukat Kürşat Ergün, internet yasası ve MİT Kanunu’nda yapılması öngörülen değişikliklerin, dijital fişleme dönemini başlatacağını ifade etti.

Yeni yasayla internetin özgürce kullanılabilmesi üzerinde psikolojik bir baskı unsuru oluşturulduğunu vurgulayan Ergün, “MİT Kanunu’ndaki düzenlemeler hukuk devleti olma gereklerine tamamıyla aykırı” dedi.

İn­ter­net ala­nın­da­ki ye­ni dü­zen­le­me­le­ri na­sıl de­ğer­len­di­ri­yor­su­nuz?

As­lın­da bu ala­nın kon­trol al­tı­na alın­ma­sı­na da­ir ça­lış­ma­lar Ge­zi Par­kı ey­lem­le­rin­den iti­ba­ren baş­la­dı. Bu ey­lem­le­re iş­ti­rak eden, des­tek­le­yen in­san­lar yo­ğun bir şe­kil­de ken­di ara­la­rın­da sos­yal ağ­lar oluş­tur­muş­lar­dı. 17 Ara­lık ope­ras­yon­la­rı pat­lak ve­rin­ce, bir­ta­kım bil­gi ve bel­ge­ler yi­ne in­ter­net va­sı­ta­sıy­la or­ta­ya dö­kül­dü. İn­ter­net ala­nın­da­ki dü­zen­le­me­ler için ise bir kı­rıl­ma, dö­nüm nok­ta­sı ol­du, üze­rin­de uzun za­man­dır ça­lı­şı­lan dü­zen­le­me­ler Mec­li­s’e su­nul­du. Me­se­la, tra­fik ve­ri­le­ri­nin iki yıl de­po­lan­ma­sı zo­run­lu­lu­ğu ge­ti­ril­me­si üze­ri­ne yer sağ­la­yı­cı­lar sis­tem­le­ri­ni çok bü­yük ma­li­yet­ler­le baş­tan aşa­ğı ye­ni­le­mek du­ru­mun­da ka­la­cak­lar. Bu du­ru­mun da in­ter­net kul­la­nım üc­ret­le­ri­ne yan­sı­ma­sı ka­çı­nıl­maz.

PSİ­KO­LO­JİK BAS­KI

İn­ter­net öz­gür­lü­ğü mü kı­sıt­la­nı­yor?

İn­ter­net tra­fik bil­gi­le­ri di­ye ta­bir et­ti­ği­miz, IP nu­ma­ra­la­rıy­la ki­şi­le­rin in­ter­net üze­rin­de ger­çek­leş­tir­di­ği her tür­lü ey­le­min bir kay­nak­ta top­la­na­rak, iki yıl sü­rey­le de­po­lan­ma­sı zo­run­lu­lu­ğu ge­ti­ril­me­si, TİB ta­ra­fın­dan ne za­man ta­lep edi­lir­se ken­di­si­ne bu ve­ri­le­rin ve­ril­me mec­bu­ri­ye­ti­nin dü­zen­len­me­si va­him de­ği­şik­lik­ler. Bu, dev­le­tin TİB ma­ri­fe­tiy­le ki­şi­le­rin in­ter­net üze­rin­de ger­çek­leş­tir­di­ği her tür­lü ey­lem­den ha­ber­dar ol­ma­sı, bu şe­kil­de de ki­şi­le­rin ter­cih­le­ri, dü­şün­ce­le­ri, yo­rum­la­rı ko­nu­sun­da bil­gi sa­hi­bi ol­ma­sı an­la­mı­na ge­li­yor­. Biz bu­na di­ji­tal fiş­le­me di­yo­ruz, Tür­ki­ye­’de di­ji­tal fiş­le­me dö­ne­mi­nin baş­la­dı­ğı­nı söy­le­ye­bi­li­riz. İn­ter­ne­tin öz­gür­ce kul­la­nı­la­bil­me­si üze­rin­de psi­ko­lo­jik bir bas­kı un­su­ru oluş­tu­ru­lu­yor,  va­tan­daş ken­di­ni san­sür­le­ye­cek, in­ter­ne­ti öz­gür­ce kul­la­na­ma­ya­cak.

Son­ra­dan ge­ti­ri­len dü­zen­le­me ile bu kay­gı­lar gi­de­ril­mi­yor mu?

Eleş­ti­ri ko­nu­su ya­pı­lan, tra­fik bil­gi­le­ri­nin her is­te­di­ğin­de Tİ­B’­e ve­ril­me zo­run­lu­lu­ğu­nun an­cak bir suç so­ruş­tur­ma­sı ve­ya ko­vuş­tur­ma­sı kap­sa­mın­da mah­ke­me­ler­ce ta­lep edil­me­si ha­lin­de baş­kan­lık ta­ra­fın­dan alı­na­bi­le­ce­ği dü­zen­le­ni­yor. Bu ka­ra­rın mah­ke­me­ye bı­ra­kıl­ma­sı hu­kuk dev­le­ti ol­ma ge­re­ği açı­sın­dan olum­lu. An­cak, si­ber gü­ven­lik bil­gi­le­ri is­te­me yet­ki­si­nin Tİ­B’­e bı­ra­kıl­mış ol­ma­sı sa­kın­ca­sı gi­de­ril­miş de­ğil. Bu hu­su­sun da mah­ke­me ka­ra­rı­na bı­ra­kıl­ma­sı ge­re­kir.

YET­Kİ KAL­DI­RIL­MA­LI

 “A­le­min kra­lı TİB Baş­ka­nı­” de­ni­yor.

Şu an­da Cum­hur­baş­ka­nı­’nın onay­la­dı­ğı ve yü­rür­lü­ğe gir­miş olan ka­nu­na gö­re tam da böy­le. Me­se­la, özel ha­ya­tın giz­li­li­ği­nin ih­la­li­ne bağ­lı ola­rak ge­cik­me­sin­de sa­kın­ca bu­lu­nan hal­ler­de doğ­ru­dan TİB Baş­ka­nı­’nın em­ri üze­ri­ne eri­şi­min en­gel­len­me­si baş­kan­lık ta­ra­fın­dan ya­pı­lı­yor, bu ka­ra­ra kar­şı sulh ce­za mah­ke­me­si­ne iti­raz edi­le­bi­li­yor. Mec­li­s’­te gö­rüş­me­le­ri de­vam eden tek­lif­te ise, baş­kan ta­ra­fın­dan ve­ri­len eri­şi­min en­gel­len­me­si ka­ra­rı baş­kan­lık ta­ra­fın­dan 24 sa­at içe­ri­sin­de sulh ce­za hâ­ki­mi­nin ona­yı­na su­nu­la­cak. Kıs­men olum­lu gö­rül­mek­le be­ra­ber, bi­ze gö­re baş­ka­na ve­ri­len ta­lep da­hi ol­ma­dan, “ge­cik­me­sin­de sa­kın­ca bu­lu­nan hal var di­ye­re­k” re­sen eri­şim en­gel­le­me yet­ki­si ta­ma­men kal­dı­rıl­ma­lı, ya­ni her du­rum mu­hak­kak mah­ke­me ka­ra­rı­na bağ­lan­ma­lı.

Bu da­va­la­ra ba­ka­cak bir ad­li­ye altya­pı­sı mev­cut mu?

İn­ter­net­te­ki içe­rik­ler­le il­gi­li eri­şim en­gel­le­me yet­ki­si­nin Ha­kim­ler ve Sav­cı­lar Yük­sek Ku­ru­lu ta­ra­fın­dan be­lir­le­nen sulh ce­za mah­ke­me­le­ri­ne ve­ril­me­si ön­gö­rül­müş. Mah­ke­me­le­rin uz­man­laş­ma­sı açı­sın­dan olum­lu. Çün­kü mev­cut du­rum­da, ad­li­ye­de ne ka­dar sulh ce­za mah­ke­me­si var­sa nö­bet sı­ra­sı­na gö­re ken­di­le­ri­ne eri­şim en­gel­le­me ta­lep­le­ri ge­le­bi­li­yor ve ko­nu­su­na ha­kim ol­sun ol­ma­sın mah­ke­me­ler bu ta­lep­le­ri de­ğer­len­dir­mek zo­run­da ka­lı­yor­du. Bu du­rum, in­ter­net or­ta­mın­dan çok ha­be­ri ol­ma­yan ba­zı hâ­kim­le­rin ka­rar ver­me­si açı­sın­dan hu­ku­ka ay­kı­rı bir ta­kım so­nuç­lar do­ğu­ra­bi­li­yor­du.

ANAR­ŞİZM HORT­LAR

Sa­nal alem­de bir çe­şit ka­ra­la­ma, linç ya­rı­şı ya­şa­nı­yor, dü­zen­le­me­ler bu­na yö­ne­lik bir ted­bir ola­rak de­ğer­len­di­ri­le­mez mi?

İn­san­lar, in­ter­net or­ta­mı­nı, ge­tir­dik­le­ri yo­rum­lar­la bir ne­vi ra­hat­la­ma, de­şarj ala­nı ola­rak gö­rü­yor. Ki­şi­le­rin sa­hip ol­du­ğu bu hak­kın el­le­rin­den alın­ma­sı, tep­ki­le­ri­ni so­kak­ta kit­le­sel ey­lem­ler­le gös­ter­me­le­ri­ne yol açar. Ör­nek­le­ri­ni bü­tün dün­ya­da gö­rü­yo­ruz. İn­san­la­rın klav­ye­le­ri­ne mü­da­ha­le edi­lir, klav­ye­le­ri el­le­rin­den alı­nır­sa, el­le­ri­ne da­ha teh­li­ke­li baş­ka bir şey al­ma­la­rı­nın önü açı­lır, anar­şizm hort­lar.

MiT teklifi hukuk devleti ilkelerine aykırı

MİT Kanunu’nda değişiklik öngören kanun teklifinde de bilişim hukuku alanına giren bazı düzenlemeler var.

Evet, teklife göre MİT, kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, Bankacılık Kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşları ile tüzel kişiler ve tüzel kişiliği bulunmayan kuruluşlardan da bilgi, belge, veri ve kayıtları alabilecek. Bunlara ait arşivlerden, elektronik bilgi işlem merkezlerinden ve iletişim alt yapısından yararlanabilecek ve bunlarla irtibat kurabilecek. Bu kapsamda talepte bulunulanlar, kendi mevzuatlarındaki hükümleri gerekçe göstermek suretiyle bile talebin yerine getirilmesinden kaçınamayacaklar. Bu durumda, korunması gereken kişisel veriler ve özellikle bankacılık alanındaki ticari sır niteliğindeki bilgiler dahi herhangi bir mahkeme kararı olmaksızın MİT’in emrine amade haline getiriliyor. MİT, bu düzenlemeleri gerekçe göstererek kişiler hakkında her türlü bilgi ve belgeye ulaşabilecek. Aynı zamanda MİT, kişiler üzerinde, izleme, dinleme, bilgi toplama faaliyetlerini rahatlıkla gerçekleştirebilecek, haklarında adli mercilerce herhangi bir soruşturma ve kovuşturma faaliyeti de yürütülemeyecek. Herhangi bir konunun MİT’in görev ve faaliyetlerine ilişkin olduğu gerekçesiyle adli yönden hiçbir işlem gerçekleştirilemeyecek. Bu düzenlemeler hukuk devleti olma gereklerine tamamıyla aykırı.

Avrupa ülkelerindeki istihbarat kuruluşlarının ve ABD’de CIA ya da FBI’ın da bu yetkilere sahip olduğu ifade ediliyor.

CIA ya da FBI’ın bu yetkilere sahip olduğunu söylemek, mesela CIA’nın tüm dünyanın internet erişimini takip etmesi hukuka, insan hak ve özgürlüklerine aykırı bir düzenlemeyi meşru kılmaz.
 
MAHKEME KARARLARINA BY-PASS

Şimdi Türkiye’de yaşayan her vatandaş takip edilmiyor, dinlenmiyordu da takip edilmeye ve dinlenmeye mi başlanacak?

Takip ediliyorduk ancak kişilerin takip edilebilmesi mahkeme kararlarına bağlıydı. Şimdi mahkeme süreçleri by-pass ediliyor, idarenin keyfiyetine bırakılıyor. Bu süreci kontrol edebilecek hiçbir mekanizma devrede değil. Dış istihbarat, milli savunma, terörle mücadele, uluslararası suçlar ile siber güvenlik konularında her türlü teknik istihbarat ve insan istihbaratı usul, araç ve sistemlerini kullanmak suretiyle, bilgi, belge, haber ve veri toplamak, kaydetmek, analiz etmek MİT’in yeni görevleri arasında sayılıyor.

TİB Başkanı’na dokunulmazlık zırhı getiriliyor

Burada özgürlüklerin sınırı nasıl çizilmeli?

İnternet üzerinde kişilerin takip edilebilmesi ancak mahkeme kararı ile olmak zorunda. Nasıl, gerçek hayatta, devlet tarafından takip edilebilmesi veya telefon görüşmelerinin dinlenebilmesi ancak mahkeme kararı ile gerçekleşebiliyorsa, internet üzerinde de kişilerin takibine imkân tanıyan bu düzenlemenin ancak mahkeme kararı ile yapılması mümkün olabilmeli. TİB’e sınırsız bir yetki verilerek herhangi bir internet kullanıcısının internet üzerinde ne yaptığının bilinmesi sağlanıyor. Hukuka aykırı bir işlem tesis etmesi halinde dahi TİB Başkanı veya personeline dokunulmazlık zırhı getiriliyor.

İnternet haberciliğine darbe

Özel ha­yat­la­rı, özel gö­rüş­me­le­ri in­ter­net­ten ya­yın­la­na­rak mağ­dur edi­len in­san­lar var, bun­la­rın mağ­du­ri­ye­ti ne ola­cak?

Bu ko­nu­da bir dü­zen­le­me ge­ti­ri­li­yor. Ki­şi­ler, hak­la­rın­da çı­kan hu­ku­ka ay­kı­rı içe­rik­ler­le il­gi­li doğ­ru­dan doğ­ru­ya sulh ce­za mah­ke­me­le­ri­ne baş­vu­rup, mah­ke­me­le­rin 24 sa­at içe­ri­sin­de ve­re­ce­ği eri­şi­mi en­gel­le­me ka­rar­la­rı ile bu içe­rik­le­re ula­şı­mı en­gel­le­ye­bi­le­cek­ler. Ön­ce­den, il­gi­li içe­ri­ği ya­yın­la­yan si­te­le­re mü­ra­ca­at zo­run­lu­lu­ğu var­dı, bu zo­run­lu­luk ye­ri­ne ge­ti­ril­me­den mah­ke­me­le­re mü­ra­ca­at edil­me­si ha­lin­de mah­ke­me­ler ta­lep­le­ri red­de­di­yor­du. Bir de ar­tık özel ha­ya­tın giz­li­li­ği­nin ih­lal edil­di­ği id­di­asıy­la doğ­ru­dan Tİ­B’­e baş­vu­ru­da bu­lu­nu­lup, ted­bir ma­hi­ye­tin­de il­gi­li içe­ri­ğin kal­dı­rıl­ma­sı­nı ta­lep edi­le­bi­le­cek. Tİ­B’­in ted­bir ni­te­li­ğin­de ver­miş ol­du­ğu eri­şim en­gel­le­me ka­ra­rı, 24 sa­at içe­ri­sin­de sulh ce­za mah­ke­me­si­ne gö­tü­rü­lüp, ka­ra­rın sü­rek­li ha­le dö­nüş­me­si sağ­la­na­bi­le­cek. Bu an­lam­da, özel­lik­le in­ter­net üze­rin­de gö­rün­tü ve ses ka­yıt­la­rı­nın ya­yın­lan­ma­sı ile il­gi­li ola­rak eri­şim en­gel­le­me sü­re­ci ol­duk­ça hız­lan­dı­rı­lı­yor. Bu­nun olum­suz bir dü­zen­le­me ol­du­ğu­nu söy­le­yen, bu­na iti­raz eden za­ten yok. Da­ha ön­ce ya­pıl­ma­lıy­dı, ya­pıl­say­dı bu­gün in­ter­net öz­gür­lü­ğü­nü kı­sıt­la­ma­ya va­ran dü­zen­le­me­le­re gi­den yo­lun taş­la­rı dö­şen­mez­di.

“İn­ter­ne­te san­sü­r” söy­le­mi­nin da­ya­na­ğı ne?

Eri­şim en­gel­le­me ile il­gi­li dü­zen­le­me.  Özel ha­ya­tın giz­li­li­ği­ne mü­da­ha­le ba­ha­ne gös­te­ri­le­rek, Tİ­B’­e ve­ri­len yet­ki. Öz­gür in­ter­net ha­ber­ci­li­ği­ne dar­be an­la­mı­nı ta­şı­yor. İn­ter­net ha­ber­ci­li­ği ya­pan ki­şi­ler bir sa­bah uyan­dık­la­rın­da, si­te­le­rin­de­ki ha­ber­le­re hat­ta top­ye­kûn ken­di si­te­le­ri­ne ula­şıl­ma­sı­nın en­gel­len­di­ği sür­pri­zi ve cid­di ti­ca­ri za­rar ris­ki ile kar­şı kar­şı­ya ka­la­cak­lar.

Yazışmalara ulaşılabilecek

Gmail yahut Yahoo  adresinden yapılan yazışmaları bu merkezler takip edebiliyor mu?

İnternet hatlarında bir tekel hakimiyet var. Diğerleri ondan hizmet satın alıyor. Böyle olduğu için bu hattın üzerinden geçen tüm veriler kontrol altında tutulup, takip edilebilir. Teklifte öngörülen, talepte bulunulanların, kendi mevzuatlarındaki hükümleri gerekçe göstermek suretiyle talebin yerine getirilmesinden kaçınamayacakları düzenlemesi çerçevesinde de zaten MİT yazışmalara da ulaşılabilecek.

İnsanlar dinlenilmediği düşüncesiyle Skype, Viber  gibi yollardan konuşuyorlardı. Buralardan yapılan görüşmeler hizmeti verenlerden izin almadan dinlenebiliyor mu?  

Viber, Skype gibi internet üzerinden yapılan konuşmalar; “telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişim” kapsamında olacağı için   MİT tarafından kurulan merkezlerde dinlenebilecek. Nitekim farklı ülkelerin istihbarat örgütlerinin  “Skype üzerinden yapılan görüşmeleri dinledikleri” ortaya çıktı. Bu da “teknik olarak” bu dinlemelerin yapılabileceğini gösteriyor.

Büyük göz her şeyi takip edecek

Va­tan­da­şın an­la­ya­ca­ğı dil­den ter­cü­me­si­ni ya­par mı­sı­nız?

Ya­ni, MİT, her tür­lü te­le­fon, in­ter­net gi­bi tek­nik va­sı­ta­yı, ile­ti­şim ala­nı­nı ta­kip ve kon­trol yet­ki­si ile do­na­tı­lı­yor. Kre­di kar­tıy­la va­tan­daş ne al­mış, kaç li­ra­ya al­mış, va­tan­da­şın han­gi ban­ka­da, han­gi şu­be­de ne ka­dar pa­ra­sı var, öğ­re­ne­bi­le­cek. İn­san­la­rın ya­şam ge­rek­si­nim­le­ri, duy­gu ve dü­şün­ce­le­ri, olay­la­ra yö­ne­lik eleş­ti­ri­le­ri, tep­ki­le­ri her an­lam­da ta­kip al­tın­da ola­cak. Oluş­tu­ru­la­cak o bü­yük göz in­san­la­rı her yer­de ve her şe­kil­de ta­kip ede­cek.
Bu yet­ki­ler da­ha ön­ce dev­le­tin her­han­gi bir gü­ven­lik bi­ri­min­de yok muy­du?

İle­ti­şim tes­pit edil­me­si, din­len­me­si, sin­yal bil­gi­le­ri de­ğer­len­dir­me­si ve kay­da alın­ma­sı mev­cut dü­zen­le­me­de 2559 Sa­yı­lı Po­lis Va­zi­fe ve Se­la­hi­yet Ka­nu­nu­’nun ek 7. mad­de­si hük­mü­ne gö­re ku­ru­lan mer­kez ta­ra­fın­dan yü­rü­tü­lü­yor. Tek­lif­te, bu mer­ke­ze MİT ta­ra­fın­dan ku­ru­lan mer­kez ek­le­ni­yor.

Kaynak: Haber Kaynağı
  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Baro Türk - Türk Hukuk Merkezi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Haber Scripti: CM Bilişim