• BIST 106.711
  • Altın 143,514
  • Dolar 3,5567
  • Euro 4,1387
  • İstanbul 23 °C
  • Ankara 16 °C

İletişimin Tespitine Tek Hakim Karar Verecek

İletişimin Tespitine Tek Hakim Karar Verecek
Ceza Muhakemeleri Kanunu ile Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanunu’nda düzenleme yapan teklif ile CMK 135.maddede de değişiklikliğe gidilmiş, iletişimin tespitinin kolaylaştırılması amaçlanmıştır.

Maddede geçen iletişimin tespiti; iletişimin içeriğine müdahale etmeden, iletişim araçlarının diğer iletişim araçlarıyla kurduğu iletişime ilişkin arama, aranma, yer bilgisi ve kimlik bilgilerinin tespit edilmesine yönelik işlemleri ifade eder.
 
Telekomünikasyon yoluyla iletişimin tespiti için gerekli olan mahkeme kararı, 135. maddenin 1. fıkrasında aranan  ‘somut delillere dayanan kuvvetli şüphe’ ve ‘başka suretle delil elde edilmesi imkânının bulunmaması’ şartlarından arındırılmıştır. Şöyle ki; teklif ile iletişimin tespitine ilişkin kararın alınabilmesi için suçun işlendiğine dair somut olayların varlığını aranmamaktadır. Bu durum başta haberleşme özgürlüğü ve özel hayatın gizliliği hakkına yönelik bir müdahalenin önünü açacaktır.(1)
 
Teklif iletişimin dinlenmesi ve iletişimin tespiti usullerinde de farklılık gözetmektedir. İletişimin dinlenmesi, kayda alınması ve sinyal bilgilerinin değerlendirilmesi ağır ceza mahkemesinin oybirliği kararı ile alınırken, “iletişimin tespiti” kararı sulh ceza hakimi tarafından alınabilmektedir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta 21\2\2014 tarihli değişiklikle tüm telekominikasyon yoluyla yapılan iletişimin denetlenmesi usullerinin hakim kararı yerine ağır ceza mahkemesinin oybirliği kararına bağlandığı; ancak yeni teklifle “iletişimin tespiti” kararının alınması için yeniden eski usule dönüldüğü noktasıdır.
 
İletişimin denetlenmesi tedbirlerinin hem soruşturma hem kovuşturma aşamasında ağır ceza mahkemesinin oybirliğine bağlı olması soruşturmanın etkin yürütülmesi açısından büyük bir engeldir. Ayrıca kişinin özgürlüğünün sınırlandırıldığı “tutuklama” kararı sulh ceza hakiminin tek başına verdiği karar yeterliyken, burada ağır ceza mahkemesinin oybirliği kararının aranması yerinde olmamıştır. Zira koruma tedbirleri arasında esasen korudukları haklar bakımından bir sıralama bulunmamaktadır. Ancak bu tedbiri daha sıkı şartlara bağlamak “özel hayatın gizliliğini” diğer tüm hakların önüne koymakta, böylece bir haksız görünüm oluşmaktadır.
 
Teklifle ayrıca, “iletişimin tespiti” adı ile bilinen ve “katalog suç” sınırlamasına tabi tutulmayan, şüpheli veya sanığın HTS kayıtlarının (içeriği bilinmeyen, kimin kiminle, ne kadar, ne süre ve nerede görüştüklerini tespit eden bilgilerin) alınması usulünde değişikliğe gidilmektedir.(2) Böylece telefonla kimin kimi aradığı, ne kadar konuşulduğu, elektronik posta ve internet yoluyla mesajlaşmaların tespit edilmesi için herhangi bir şüphe veya delil şartı aranmayacak, kişilerin iletişimi geriye doğru sınırsızca tespit edilebilecektir.
 
Türkiye’nin de taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin özel hayatın gizliliğini düzenleyen 8. maddesinin 2. Fıkrası, bu hakkın “ancak ve ancak demokratik kurumları korumak için ve kesinlikle gerekli olduğu ölçüde”(3) kısıtlanabileceği hüküm altına almaktadır.  Getirilen düzenleme temel bir hakka istisna getirdiğinden dar yorumlanmalıdır. Aksi takdirde demokrasinin tesisi iddiasıyla yapılan değişiklikler gizli izleme yetkilerinin genişlemesiyle polis devletine evrilme tehlikesini barındırmaktadır.
 
Ayşe Nur Dil / Ankara Strateji Enstitüsü

 
(1) Şafak Bayram, Hilal Yıldız, İnsan Hakları Bakımından Son Yargı Paketi, http://www.ankarastrateji.org/haber/insan-haklari-bakimindan-son-yargi-paketi-1438/
(2) Ersan Şen, TCK ve CMK Değişikliklerine Geniş Bakış, http://www.haber7.com/yazarlar/prof-dr-ersan-sen/1212604-tck-ve-cmk-degisikliklerine-genis-bakis
(3) Hakan A. YAVUZ, CEZA YARGILAMASINDA BİR KORUMA TEDBİRİ OLARAK “TELEKOMÜNİKASYON YOLUYLA YAPILAN İLETİŞİMİN DENETLENMESİ”, http://tbbdergisi.barobirlik.org.tr/m2005-60-178

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Baro Türk - Türk Hukuk Merkezi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Haber Scripti: CM Bilişim