• BIST 106.634
  • Altın 145,486
  • Dolar 3,5178
  • Euro 4,1217
  • İstanbul 30 °C
  • Ankara 29 °C

Rıza Türmen: “AYM'nin Verdiği Karar AİHM İlkelerine Uygun Bir Karardır”

Rıza Türmen: “AYM'nin Verdiği Karar AİHM İlkelerine Uygun Bir Karardır”
AYM’nin, Can Dündar ve Erdem Gül’le ilgili kararı, hukuk dersleriyle dolu. AİHM eski Yargıcı Rıza Türmen, ‘Sulh Ceza Hâkimleri’nin tutuklama kararlarıyla ilgili kendilerini gözden geçirmesi gerektiğini söyledi.

Can Dündar ve Erdem Gül hakkındaki gerekçeli kararında tutuklama şartları ile ilgili tespitler yapan Anayasa Mahkemesi üyeleri, keyfi tutuklamalara imza atan Sulh Ceza Hâkimliklerine âdeta ders verdi.

AYM üyeleri, çok sayıda AİHM kararına atıf yaparak tutuklama için kuvvetli şüphenin yeterli olmadığını, kuvvetli şüphenin yanında inandırıcı deliller ve somut olguların bulunması gerektiğini belirtti.

KAÇMA ŞÜPHESİ SOMUT OLMALI

Kararda ayrıca kaçma şüphesi, delileri karartma gibi tutuklama gerekçelerinin de somut olması gerektiği vurgulandı. AYM, tutuklamadan önce adli kontrol tedbirlerinin değerlendirilmesini, adli kontrolün neden yetersiz kalacağının gerekçelendirilmesi gerektiğini vurguladı. Bunun yanında, tutuklama için kanaatin yeterli olmadığını kaydetti. AYM'nin Dündar ve Gül hakkındaki kararı ifade özgürlüğü açısından önemli olduğu kadar tutuklulukla ilgili de evrensel ilkelere uygun, emsal taşıyan noktalar bulunuyor. Kararda dikkat çeken ifadeler şöyle:

DAVA KESİNLEŞMEDEN İNCELEYEBİLİR

AYM, AİHM kararlarında olduğu gibi tutuklama tedbirinin ifade ve basın özgürlüğüne ilişkin iddiaları başvuru yolları tüketilmesini beklemeden (dava kesinleşmeden) inceleneceğini vurguladı.

KUVVETLİ ŞÜPHE YETMEZ

Tutuklama için sadece kuvvetli şüphe yeterli değil. Suçlamaların kuvvetli sayılabilecek inandırıcı delillerle desteklenmesi gerekir. İnandırıcı delil sayılabilecek olgu ve bilgilerin niteliği büyük ölçüde somut olayın kendine özgü şartlarına bağlıdır.

AYM'NİN KARARI AİHM KRİTERLERİNE UYGUN

AİHM Eski Yargıcı, CHP Eski Milletvekili Rıza Türmen: AYM'nin verdiği karar AİHM ilkelerine uygun bir karardır. Cumhurbaşkanı Erdoğan, ‘Yerindelik denetimi yapılmıştır' diyor. Yerindelik denetimi hükümetin siyasi tasarruflarıyla ilgilidir. Burada yargının tasarrufu incelenmiştir. Böyle baktığınız zaman gayet tutarlı bir karar var. Sulh ceza hakimi gerekçede ayrıntılı belirtmesi lazım. Neden başka bir tedbir örneğin adli kontrol yetersiz kalacaktır?

AYM DOĞRU KARAR VERDİ

Sulh ceza hakimlikleri tutuklama kararlarıyla ilgili kendilerini gözden geçirmelş, Verecekleri kararlarda AYM'nin kriterlerini esas almalı. Eğer AYM Dündar ve Gül'ün tutuklanmasıyla ilgili Sulh Ceza Hakimi doğru karar vermiştir deseydi bu AİHM'den dönecekti. AİHM ve evrensel kriterlere bakması lazım.

GEREKÇENİN YETERLİ OLMASI GEREKİR

Ciddi ve ağır bir tedbir olan tutuklama, ancak daha hafif başka bir tedbirin bireyin ve kamunun yararını korumak için yeterli olmayacağının ortaya konulması hâlinde makul kabul edilebilir. Bu bağlamda kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılması için suçun işlendiğine dair kuvvetli belirtinin olması tutuklama tedbirinin uygulanabilmesi için yeterli değildir.

KATALOG SUÇ UYARISI

Müdahalenin ihlal oluşturmaması için sadece kanuni dayanağın bulunması yeterli değildir. Tutuklama tedbirinin ifade ve basın özgürlüklerinin ihlalini oluşturup oluşturmadığının değerlendirilmesi için somut olayın demokratik toplum düzeninde gerekli olma ve ölçülülük koşulları yönünden de incelenmeli.

ADLİ KONTROL TEDBİRLERİ

Tutukluluğa ilişkin kararlarda, denge açısından öncelikle adli kontrol tedbirleri değerlendirilmeli. Adli kontrolün neden yetersiz kalacağı gerekçelendirilmeli.

İKNA ETMELİ

Kanun tutuklama nedenlerine ilişkin bir karine öngörmesi durumunda bile kişi özgürlüğüne müdahaleyi gerektiren somut olguların varlığının objektif bir gözlemciyi ikna edecek biçimde ortaya konulmalı.

KANAATLE OLMAZ

Kişi, hâkimin kanaatiyle tutuklanamaz. Hkimin kanaati dışında suçlamaya dayanak teşkil edecek somut bir olgu gösterilmelidir. Tutuklama kararında kuvvetli suç şüphesine hangi somut olgulardan ulaşıldığı açıklanmalıdır.

Metin ARSLAN- ÖZGÜR DÜŞÜNCE GAZETESİ

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Baro Türk - Türk Hukuk Merkezi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Haber Scripti: CM Bilişim