• BIST 108.489
  • Altın 151,185
  • Dolar 3,6704
  • Euro 4,3242
  • İstanbul 16 °C
  • Ankara 3 °C

Seçim Sonrasında Süreç Nasıl İşleyecek?

Şafak BAYRAM

7 Haziran 2015 Milletvekili seçimleri sonucunda yüzde 10 barajını aşan Adalet ve Kalkınma Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, Milliyetçi Hareket Partisi ve Halkların Demokratik Partisi Meclis’te temsil hakkı kazandı. Bu partilerden hiçbiri tek başına iktidar olabilecek çoğunlukta sandalye kazanamadığı için koalisyon hükümeti, azınlık hükümeti ve erken seçim senaryoları konuşulmaya başlandı.

Anayasal süreç nasıl işleyecek?

Yüksek Seçim Kurulu tarafından henüz kesin sonuçlar açıklanmadığı için Meclis yeni milletvekilleri ile göreve başlayamadı.[1] Yüksek Seçim Kurulu’nun kesin sonuçları açıklamasını takip eden 5. Gün saat 15’te Meclis yeni milletvekilleri ile ilk defa toplanacak. Meclis Başkanlık Divanı kuruluncaya kadar en yaşlı milletvekili geçici Meclis Başkanlığı görevini üstlenecek. Yemin töreninin ardından Meclis’in ilk görevi Meclis Başkanlık Divanı’nı seçmek olacak. Meclis Başkanı’nın 10 gün içerisinde seçilmesi gerekiyor.  TBMM Başkanı’nın seçildiği gün Genel Kurul’da,  Bakanlar Kurulu’nun istifasının kabul edildiğine ve yeni hükümet kuruluncaya kadar göreve devamına ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi ile Cumhurbaşkanlığı’nın Bakanlar Kurulu’nun yeniden kurulması için görevlendirmesine ilişkin tezkeresi okunacak. Cumhurbaşkanı tarafından hükümeti kurmakla görevlendirilen vekil 45 günlük sürede hükümeti kurmaya çalışacak. Koalisyon veya azınlık hükümetinin kurulması veya erken seçim süreci de bu aşamadan sonra başlayacak.

Koalisyon Hükümeti, Azınlık Hükümeti Nedir?

Koalisyon hükümeti, birden fazla partinin katılımıyla oluşur. Azınlık hükümetinde ise hükümet tek bir parti tarafından oluşturulmasına rağmen diğer partilerin veya bağımsızların desteği söz konusudur. Milletvekili seçimleri neticesinde herhangi bir partinin çoğunluğu elde edememesi halinde, güvenoyunu sağlayabilecek bir hükümet kurulması için koalisyon hükümeti veya azınlık hükümeti kaçınılmaz olur.

Erken Seçim Ne Zaman Gündeme Gelir?

Başkanlık Divanı’nın oluşumun ardından Cumhurbaşkanı Anayasa’nın 109. maddesi gereği, seçilen milletvekillerinden bir başbakan atayarak hükümeti kurmakla görevlendirir. Hükümetin kurulması için Anayasal olarak tanınan süre 45 gündür. 45 gün içerisinde hükümetin kurulamaması veya kurulsa bile Anayasa’nın 110. maddesi gereği Meclis’ten güvenoyu[2]alamaması halinde Cumhurbaşkanı (Anayasa’nın 116. Maddesi uyarınca) Meclis Başkanı’na danışarak seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.[3]  Seçimlerin yenilenmesi kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından seçime gidilir. 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu’nun 8. Maddesine göre erken seçime Cumhurbaşkanınca karar verilmesi halinde, bu kararın verildiği günden sonra gelen doksanıncı günü takip eden ilk Pazar günü seçim yapılır.

Buna göre YSK’nın 20 Haziranda kesin sonuçları açıklayacağı[4] varsayıldığında 45 günlük hükümeti kurma süresi tahmini olarak 20 Ağustos’ta sona eriyor. Hükümet kurulamaz ve erken seçim kararı alınırsa yeni seçim tarihinin 22 Kasım 2015 olacağı bekleniyor.


[1] http://www.trthaber.com/haber/gundem/kesin-secim-sonuclari-ne-zaman-aciklanacak-188848.html

[2] MADDE 109.– Bakanlar Kurulu, Başbakan ve bakanlardan kurulur.

Başbakan, Cumhurbaşkanınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından atanır.

Bakanlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri veya milletvekili seçilme yeterliğine sahip olanlar arasından Başbakanca seçilir ve Cumhurbaşkanınca atanır; gerektiğinde Başbakanın önerisi üzerine Cumhurbaşkanınca görevlerine son verilir. 

B. Göreve başlama ve güvenoyu

MADDE 110.– Bakanlar Kurulunun listesi tam olarak Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur. Türkiye Büyük Millet Meclisi tatilde ise toplantıya çağrılır.

Bakanlar Kurulunun programı, kuruluşundan en geç bir hafta içinde Başbakan veya bir bakan tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisinde okunur ve güvenoyuna başvurulur. Güvenoyu için görüşmeler, programın okunmasından iki tam gün geçtikten sonra başlar ve görüşmelerin bitiminden bir tam gün geçtikten sonra oylama yapılır. 

C. Görev sırasında güvenoyu

MADDE 111.– Başbakan, gerekli görürse, Bakanlar Kurulunda görüştükten sonra, Türkiye Büyük Millet Meclisinden güven isteyebilir.

Güven istemi, Türkiye Büyük Millet Meclisine bildirilmesinden bir tam gün geçmedikçe görüşülemez ve görüşmelerin bitiminden bir tam gün geçmedikçe oya konulamaz.

Güven istemi, ancak üye tamsayısının salt çoğunluğuyla reddedilebilir.

[3] Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinin Cumhurbaşkanınca yenilenmesi

MADDE 116.– Bakanlar Kurulunun, 110 uncu maddede belirtilen güvenoyunu alamaması ve 99 uncu veya 111 inci maddeler uyarınca güvensizlik oyuyla düşürülmesi hallerinde; kırkbeş gün içinde yeni Bakanlar Kurulu kurulamadığı veya kurulduğu halde güvenoyu alamadığı takdirde Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanına danışarak, seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.

Başbakanın güvensizlik oyu ile düşürülmeden istifa etmesi üzerine kırkbeş gün içinde veya yeni seçilen Türkiye Büyük Millet Meclisinde Başkanlık Divanı seçiminden sonra yine kırkbeş gün içinde Bakanlar Kurulunun kurulamaması hallerinde de Cumhurbaşkanı Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanına danışarak seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.

Yenilenme kararı Resmî Gazetede yayımlanır ve seçime gidilir. 

[4] http://www.trthaber.com/haber/gundem/kesin-secim-sonuclari-ne-zaman-aciklanacak-188848.html

Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Baro Türk - Türk Hukuk Merkezi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Haber Scripti: CM Bilişim